De afgelopen periode heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) onderzoek gedaan naar het aanbieden van wet cupping binnen de complementaire zorg. De uitkomsten zijn duidelijk en hebben directe gevolgen voor therapeuten die deze behandeling uitvoeren of overwegen aan te bieden.
Uit het onderzoek blijkt dat in de praktijk veel behandelaars niet voldoen aan de wettelijke voorwaarden. In vrijwel alle onderzochte gevallen ontbrak betrokkenheid van een arts, terwijl dat juist een essentiële vereiste is voor deze behandelvorm.
Wet cupping en de status van een voorbehouden handeling
Wet cupping (hijama) onderscheidt zich van reguliere (‘dry’) cupping doordat voorafgaand aan het vacuüm trekken de huid wordt ingesneden of geprikt. Daarmee is sprake van een ingreep waarbij het weefsel niet direct herstelt.
Volgens de IGJ valt deze handeling onder de categorie van voorbehouden handelingen. Dit betekent dat de behandeling uitsluitend mag worden uitgevoerd door een arts, of door een behandelaar die werkt in opdracht van een arts. Die arts is daarbij eindverantwoordelijk en moet, indien nodig, ook daadwerkelijk beschikbaar zijn.
Wat laat het onderzoek zien?
De inspectie constateerde dat geen van de onderzochte aanbieders de behandeling uitvoerde met betrokkenheid van een arts. Veel behandelaars gaven aan dat zij niet wisten dat dit een wettelijke verplichting is.
Daarnaast bleek dat variatie in terminologie – zoals ‘prikken’, ‘snijden’ of ‘krasjes maken’ – niets verandert aan de juridische beoordeling. Zodra er sprake is van huiddoorbreking en bloedverlies, blijft het een voorbehouden handeling.
Gevolgen voor de praktijk
Het uitvoeren van wet cupping zonder de juiste bevoegdheid is een beboetbare overtreding. Dit kan leiden tot bestuurlijke maatregelen vanuit de inspectie.
Na interventie van de IGJ hebben veel praktijken hun werkwijze aangepast: sommigen zoeken samenwerking met een arts, anderen hebben de behandeling (tijdelijk of definitief) stopgezet. Dit moment vraagt om directe actie binnen je praktijk.
Controleer kritisch of jouw behandelaanbod volledig in lijn is met de geldende wet- en regelgeving. Als je wet cupping aanbiedt of overweegt, heb je feitelijk twee opties:
- Je organiseert structurele samenwerking met een BIG-geregistreerde arts die opdracht geeft en eindverantwoordelijk is
- Of je staakt (tijdelijk) het aanbieden van deze behandeling totdat aan alle voorwaarden is voldaan
Bespreek dit binnen je intervisiegroep of vakgroep en leg je werkwijze vast. Neem bij twijfel contact op met je beroepsorganisatie.
Door nu scherp te handelen, voorkom je niet alleen risico’s voor cliënten, maar ook juridische en reputatierisico’s voor je praktijk.
Juridisch kader
Voor de duidelijkheid heeft de IGJ het volgende kader bevestigd:
- Wet cupping waarbij de huid wordt doorboord en bloed vrijkomt, valt onder voorbehouden handelingen
- Voorbehouden handelingen mogen alleen worden uitgevoerd door een bevoegd BIG-geregistreerde zorgverlener, of een behandelaar die werkt in opdracht van een arts
- De betrokken arts is eindverantwoordelijk voor de behandeling
- De arts moet – afhankelijk van het risico – tijdig beschikbaar kunnen zijn
- Onbevoegd uitvoeren kan leiden tot handhavend optreden en bestuurlijke boetes
Dit kader vloeit voort uit de Wet BIG en de regels rondom voorbehouden handelingen, waarbij patiëntveiligheid centraal staat.
Voor jou als professional in de complementaire zorg
Wil je zeker weten dat jouw praktijk voldoet aan de actuele wet- en regelgeving? Dit is hét moment om je werkwijze opnieuw te toetsen en waar nodig bij te stellen.
Bespreek binnen je praktijk of vakgroep hoe je omgaat met behandelingen die mogelijk onder voorbehouden handelingen vallen. Leg vast welke keuzes je maakt en zorg dat deze juridisch en professioneel verdedigbaar zijn.
Werk je met wet cupping of vergelijkbare technieken? Onderzoek dan actief hoe je dit op een verantwoorde manier kunt organiseren, bijvoorbeeld door samenwerking met een BIG-geregistreerde arts.
Voorts betekent dit dat facturen met daarop wet cupping of hijama niet meer vergoed zullen worden door zorgverzekeraars. We weten dat er praktijken zijn die exclusief met wet cupping werken. Deze praktijken zullen wij de komende weken onderzoeken of zij voldoen aan de nieuwe regelgeving. Dat betekent dat de praktijk moet kunnen aantonen dat er sprake is van een werkwijze die voldoet aan de wet. Mocht dit niet zo zijn dan zullen wij moeten handhaven.